Botoks mu, dolgu mu? İki uygulamanın farkı

İki farklı mekanizma

Botulinum toksin, sinirden kasa giden uyarıyı uygulandığı bölgede geçici olarak azaltır. Kas daha az kasıldığı için, o kasın tekrar tekrar kasılmasıyla oluşan çizgiler daha az belirgin hâle gelir. Ciltte hacim oluşturmaz; etkisi kas hareketi üzerinedir.

Hyaluronik asit dolgu ise deriye ya da deri altına, belirli bir derinliğe yerleştirilen jel kıvamında bir maddedir. Hyaluronik asit vücutta doğal olarak da bulunan bir moleküldür. Dolgu, yaşla ya da yapısal nedenlerle azalan hacmi destekler, çukurlukları ve derin kıvrımları doldurur, bazı bölgelerde kontur verir. Kas hareketini değiştirmez.

Uzlaşı raporlarında da bu ayrım vurgulanır: yüzün üst bölümünde kas kaynaklı çizgiler için botulinum toksin temel yaklaşım olarak görülür, orta yüzde ise hacim kaybı ön planda olduğu için dolgular merkezi bir yer tutar^[1].

Dinamik ve statik çizgiler

Hangi uygulamanın düşünüleceğini belirleyen önemli bir ayrım, çizginin türüdür:

• Dinamik çizgiler yalnızca yüz hareket ederken belirginleşir: kaş çatınca kaş arasında, kaş kaldırınca alında, gülerken göz kenarında oluşan çizgiler gibi. Bu çizgiler kas hareketinden kaynaklandığı için genellikle botulinum toksin ile ele alınır^[2].
• Statik çizgiler yüz dinlenirken de görünür. Yıllar içinde derinleşmiş çizgiler, burun kenarından ağız köşesine inen kıvrımlar (nazolabial oluklar), yanak ya da şakak bölgesindeki hacim kaybı bu gruptadır. Hacim kaybı ön plandaysa dolgu gündeme gelir.

Pratikte çoğu çizgi ikisinin karışımıdır. Örneğin kaş arasındaki derin bir çizgi hem kas hareketinden hem de zamanla oluşan iz nedeniyle görünür olabilir.

Süreler ve uygulama

Botulinum toksin uygulaması mimik çizgileri için ortalama 5 dakika sürer; öncesinde yaklaşık 30 dakikalık anestezik krem uygulanır. Etki ortalama 3. gün başlar, 7–10. günde yerleşir ve ortalama 5–6 ay sürer. Kontrol 30 gün içinde yapılır.

Dolgu uygulaması bölgeye göre 10–20 dakika sürer; anestezik krem yaklaşık 30 dakika bekletilir ve dolguların çoğu kendi içinde lokal anestezik içerir. Etki uygulamadan hemen sonra görülür. Ne kadar kalacağı kullanılan ürüne, bölgeye ve kişiye göre değişir; kontrol 1 ay içinde yapılır. Gerekli miktar (ml) muayenede belirlenir.

Tüm süreler ortalamadır ve kişiden kişiye değişir.

Birlikte planlanabilir mi?

Evet. İki uygulama farklı sorunlara yöneldiği için uygun hastada birlikte planlanabilir. Alın ve kaş arası çizgileri üzerine yapılmış randomize, bölünmüş yüz tasarımlı bir çalışmada, botulinum toksin tek başına da etkili bulunmuş; dolguyla birlikte uygulandığında etkinin bir miktar daha uzun sürdüğü bildirilmiştir^[3]. Hangi bölgede hangi uygulamanın, hangi sırayla yapılacağına muayenede karar verilir.

Yan etkiler ve dikkat edilmesi gerekenler

Her iki uygulamada da en sık görülenler uygulama yerinde kızarıklık, şişlik ve morarmadır; bunlar genellikle kısa sürede geçer^[2][4]. Botulinum toksin sonrasında seyrek olarak göz kapağı ya da kaşta geçici düşüklük görülebilir^[2]. Dolgularda nadir de olsa damar tıkanması (vasküler oklüzyon) gibi ciddi komplikasyonlar bildirilmiştir; bu nedenle uygulamanın yüz anatomisini iyi bilen bir hekim tarafından yapılması gerekir^[5]. Hyaluronik asit dolgular gerektiğinde hyalüronidaz enzimiyle eritilebilir.

Hamilelik ve emzirme döneminde uygulama yapılmaz. Yoğun aktif sivilce varsa uygulama yapılmaz. Kan sulandırıcı kullanıyorsanız muayenede mutlaka belirtin; doktorunuza danışmadan ilacınızı bırakmayın.

Ayrıca okuyun

• Botulinum toksin (botoks)
• Dolgu
• Botoks sonrası nelere dikkat edilmeli?
• Hyaluronik asit dolgu ne kadar kalır?
• Estetik uygulama öncesi hazırlık